Strona Główna BIP Strona Główna
ŚWIADCZENIA NA RZECZ OBRONY
 

ŚWIADCZENIA NA RZECZ OBRONY

 

Aktualnie obowiązująca ustawa o powszechnym obowiązku obrony zagadnieniu świadczeń na rzecz obrony poświęca Dział VII, według którego można dokonać następującego podziału świadczeń:
– świadczenia osobiste w czasie pokoju;
– świadczenia rzeczowe w czasie pokoju;
– świadczenia w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;
– świadczenia szczególne.

Świadczenia na rzecz obrony stanowią integralną część systemowych rozwiązań obronnych. Obowiązek świadczeń spoczywa na urzędach i instytucjach państwowych, organach samorządu terytorialnego, w końcu na wszystkich podmiotach prowadzących działalność gospodarczą na terenie kraju oraz osobach fizycznych. Mając na uwadze obowiązujące akty prawne można wskazać, iż:
– świadczenia osobiste polegają na wykonaniu w ustalonym czasie rożnego rodzaju prac doraźnych na rzecz przygotowania obronnego państwa;
– świadczenia rzeczowe polegają na oddaniu do używania posiadanych rzeczy ruchomych i nieruchomości na cele obronne państwa;
– świadczenia szczególne polegają na odpłatnym dostosowaniu, przystosowaniu, gromadzeniu, przechowywaniu i konserwacji odpowiednio nieruchomości, obiektów budowlanych (przebudowywanych i rozbudowywanych), przedmiotów niezbędnych do wykonania zadań na rzecz Sił Zbrojnych.

Zakres podmiotowy świadczeń osobistych na rzecz obrony.
Obowiązkowi wykonywania świadczeń osobistych, jak stanowi art. 200 oraz art. 216 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają osoby w wieku od szesnastego do sześćdziesiątego roku życia. Ustawodawca wskazuje jednak, iż na te osoby można nałożyć takie świadczenie pod warunkiem posiadania obywatelstwa polskiego.

Obowiązkowi świadczeń nie podlegają:

– osoby wybrane do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej lub organów samorządu terytorialnego na czas pełnienia mandatu;
– żołnierze pełniący czynną służbę wojskową oraz osoby, którym doręczono kartę powołania do tej służby, jeżeli termin stawienia się do służby koliduje z terminem wykonania świadczenia;
– poborowi odbywający zasadniczą służbę w obronie cywilnej lub służbę zastępczą;
– osoby, wobec których orzeczono stałą lub długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoby uznane za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak również osoby zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
– sędziowie, prokuratorzy, funkcjonariusze Policji, Agencji BezpieczeństwaWewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej Służby Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Ochrony Kolei oraz pracownicy specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych w jednostkach organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów, Prezesa Narodowego Banku Polskiego oraz Krajową Radę Radiofonii i Telewizji;
– kobiety w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu oraz osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;
– osoby sprawujące opiekę nad wspólnie z nimi zamieszkałymi dziećmi od lat ośmiu do szesnastu, osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym lub uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo zaliczonymi do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na podstawie ustaw, o których mowa w pkt 4, a także osobami obłożnie chorymi, jeżeli opieki tej nie można powierzyć innym osobom;
– osoby zatrudnione na stanowiskach kierowników publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz na stanowiskach w opiece społecznej i placówkach opiekuńczo wychowawczych.

Osobom, na które zostały nałożone świadczenia, z chwilą zakończenia ich wykonywania przysługują następujące należności:
– zwrot kosztów przejazdu z miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy do miejsca wykonywania świadczenia i z powrotem,
– koszty wykorzystania przez kuriera własnego pojazdu,
– ryczałt godzinowy w wysokości 1/178 kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę,
– należności pieniężne w związku z wykonywaniem świadczenia w czasie pracy lub w czasie urlopu.

Należności te są naliczane oraz wypłacane na podstawie odrębnych przepisów prawnych. Wypłata należności osobie, która wykonała świadczenie, do którego była zobowiązana na podstawie decyzji administracyjnej, następuje przez złożenie odpowiedniego wniosku do kierownika jednostki organizacyjnej na rzecz, którego realizowała zadania.

Zakres przedmiotowy świadczeń osobistych na rzecz obrony.
Przedmiotem świadczeń osobistych na rzecz obrony, w myśl art. 200 ustawy, może być wykonywanie różnego rodzaju prac doraźnych w celu:
– przygotowania obrony państwa w czasie pokoju jak i mobilizacji oraz w czasie wojny,
– zwalczania klęsk żywiołowych oraz likwidacji ich skutków.

Obowiązek ten może być również nałożony w związku z: – przeprowadzeniem ćwiczeń wojskowych,
– przeprowadzeniem ćwiczeń w jednostkach zmilitaryzowanych i ćwiczeń w obronie cywilnej,
– przeprowadzeniem praktycznych ćwiczeń samoobrony,
– dostarczeniem przedmiotów świadczeń rzeczowych,
– wykonywaniem takich prac jak ewakuacja zapasów, rozbudowa inżynieryjna terenu czy rozkonserwowanie sprzętu,
– dostosowaniem i wyposażeniem pojazdów i maszyn pobieranych z gospodarki narodowej do wymogów ich eksploatacji w Siłach Zbrojnych.

W zależności od przedmiotu wykonywanego świadczenia, na świadczeniodawcę może być nałożony również obowiązek użycia posiadanych narzędzi prostych. Obowiązek wykonania świadczenia osobistego osób przeznaczonych do funkcji kuriera polega na dostarczeniu dokumentów powołania do czynnej służby wojskowej oraz wezwań do wykonania świadczeń na rzecz obrony (zarówno osobistych jak i rzeczowych), przy czym obowiązek ten może obejmować użycie posiadanego przez kuriera pojazdu, w celu dostarczenia dokumentów powołania do osób podlegających czynnej służbie wojskowej i wezwań dla osób, na które nałożono decyzje do wykonania świadczeń.

Nakładanie obowiązku świadczeń osobistych może nastąpić, w czasie pokoju, odpowiednio:
– nie więcej niż trzy razy w ciągu roku, w stosunku do osoby będącej kurierem, tylko w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych.

Czas wykonywania świadczeń osobistych nie może przekroczyć jednorazowo odpowiednio:
– czterdziestu ośmiu godzin dla kurierów i osób dostarczających i obsługujących przedmioty przeznaczone na świadczenia rzeczowe,
– dwunastu godzin w stosunku do osób wykonujących pozostałe świadczenia osobiste.

Świadczenie osobiste wykonywane w czasie mobilizacji i w czasie wojny, jego czas, nie może przekroczyć siedmiu dni. Może być przedłużony o kolejne siedem dni na podstawie doraźnie złożonego wniosku przez organ do tego uprawniony, do właściwego wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), który nakłada ten obowiązek na podstawie decyzji administracyjnej z terminem natychmiastowej wykonalności określonym w tej decyzji. Do czasu wykonywania świadczeń wlicza się czas dojazdu do miejsca wykonania świadczenia i powrotu do miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące (nie może być on dłuższy łącznie niż dwie godziny) oraz czas przeznaczony na wypoczynek nie dłużej niż osiem godzin (warunkiem jest wykonywanie świadczenia dłużej niż dwanaście godzin).

Rozporządzenia:

Rozporządzenie Rady Ministrow z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju.

Rozporzadzenie Rady Ministrow z dnia 5 października 2004 r. w sprawie swiadczeń osobistych na rzecz obrony w czasie pokoju.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz obrony w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Opracowała: kpt. Tomasz Kuzdro